Door Elizabeth Vogelzang
Een monumentale boerderij uit 1877 in het hart van Rottevalle staat te verpieteren. De rotte kies is de dorpsbewoners een doorn in het oog. De eigenaresse beseft dat er wat moet gebeuren, maar wacht op een goed plan. Dorpsbelang barst van de ideeën, maar wacht op de eigenaresse. Samen in een spagaat.
ROTTEVALLE Rottevalsters ergeren zich er groen en geel aan. De oude haveloze boerderij aan de Buorren in Rottevalle is een smet op het dorp vinden de bewoners. Johannes Keuning, voorzitter van Dorpsbelang neemt geen blad voor de mond: ,,It liket op fleanen."
De laatste resten verf bladderen van de sierlijke voordeur. Schuurtjes op het dichtgegroeide erf zijn ingezakt. In het rieten dak gapen gaten. En wat ooit een nette paardenbak was, is nu een oerwoud van bomen en bosjes.
De monumentale boerderij staat al jaren leeg en loopt overduidelijk op haar laatste benen. Een gevaar voor de omgeving, vreest Keuning. ,,Bern binne nijsgjirrich en strúne hjir om'e doar. Hokken stean op ynstoarten en der binne bearputten. Dit kin sa net langer."
Eigenaresse Jinke de Boer ziet wel dat haar boerderij hard aftakelt, maar is trots op het pand dat op de gemeentelijke monumentenlijst staat. ,,Moet je kijken'', wijst ze in de voorste kamers. ,,Mijn vader heeft deze ouderwetse tegeltjes weer te voorschijn gehaald. Prachtig. En moet je zien hoe bijzonder deze vensterbanken zijn gemaakt. Er zijn zoveel waardevolle elementen.''
De boerderij is in 1877 gebouwd en altijd eigendom geweest van De Boers voorvaderen. In 1991 kreeg ze het familiebezit op haar naam. Ze wilde met haar man, die architect was, naar Rottevalle verhuizen. Maar door gezondheidsproblemen van haar echtgenoot viel dat plan in het water. ,,Het was heel onzeker wat ons te wachten stond. Als hij gezond was gebleven, waren we hier gaan wonen."
De Boer zocht een tijdelijke huurder. Een kennis wilde de boerderij wel betrekken. ,,Die is gewend om eenvoudig te leven en ze had ruimte voor haar paarden.'' De tuin rond de boerderij wordt sindsdien aan haar lot overgelaten. De tijdelijke bewoonster hield volgens De Boer van 'natuurlijk tuinieren'. ,,Ze liet de paarden tot de weg grazen.''
De Boer zegt al jaren dat ze wel van de boerderij af wil, maar onder een voorwaarde: zij moet een sociale bestemming krijgen voor het dorp of de regio. Verkopen aan een particulier is geen optie. ,,Dat wil ik niet. Dan geniet alleen die persoon ervan. Er is veel meer mogelijk.''
Dorpsbelang kwam jaren geleden met het plan om de 3700 vierkante meter grond en de boerderij te gebruiken voor de bouw van een woonvorm voor ouderen. Een prima sociale bestemming toch? ,,Mar dat is stikken rûn", zegt Keuning. ,,De wenfoarm is op in oar plak boud en dit bleau sa't wie."
,,Ik vond het moeilijk", reageert De Boer. ,,Alleen het huis bleef staan. De schuur moest eraf. Daar zouden huisjes komen. Ik was er nog niet klaar voor. Mijn privé-situatie was te onzeker en mijn emotionele binding groot."
Dat is precies het probleem, denken de mensen van Dorpsbelang. De Boer kan simpelweg geen afscheid nemen van het pand en staat daarom niet serieus open voor plannen. ,,Hokker plan der ek komt. De Boer sil de boel al ferkeapje moatte. Se sil de knoop dochs in kear trochhakke moatte", zegt Keuning.
Een oproep in het dorpsblaadje leverde een serie aan ideeën op voor een passende bestemming. Een museum, een multifunctioneel centrum, een woonvorm voor ouderen en jongeren, een nieuw dorpshuis. ,,Wat wy ek betinke, De Boer moat earst ree wêze om te ferkeapjen", zegt Keuning.
De Boer belooft dat het pand binnenkort weer tijdelijk wordt bewoond door mensen van leegstandbeheer. En als het goede plan er ligt, is ze bereid de boerderij van de hand te doen. ,,Met creativiteit maken we van een rotte kies een sieraad. Maar goede dingen hebben tijd nodig.'' Keuning hoort de belofte van De Boer sceptisch aan: ,,Dy fase binne we wol san bytsje foarby."
Onderschrift bij de foto:
Johannes Keuning en Jinke de Boer zoeken een passende bestemming voor de vervallen boerderij in het hart van Rottevalle.
Bron: Leeuwarder Courant, 7 juni 2007